Rosnące w lasach karboriskich paprocie, skrzypy i widłaki rozmnażały się przez zarodniki. Są one widoczne na spodniej stronie liści obecnych paproci. Istniały jednak już od dewonu niektóre drzewa zbliżone do współczesnych drzew iglastych, takich jak świerk, modrzew i sosna. Ich nasiona tkwią, jak łatwo zauważyć, w szyszkach. Dojrzałe nasiona mają małe skrzydełka. Roznoszone przez wiatr opadają na powierzchnię ziemi, dając początek nowym drzewom. Rośliny nagonasienne były głównymi roślinami lasów przez około 200 min lat. Później, przeszło 100 min lat temu, w okresie kredowym, nastąpiła botaniczna „eksplozja”. Pojawiły się rośliny okrytonasienne (kwiatowe). Ich nasiona są ukryte wewnątrz owoców. W krótkim czasie (w sensie geologicznym) rośliny okrytonasienne opanowały całą Ziemię. Są one udanym tworem ewolucji. Nie wiemy, kiedy pojawiły się pierwsze z nich. Najstarsze ze znanych, małe kwiatki znaleziono w kredowych iłach w Szwecji. Ta roślinna rewolucja całkowicie zmieniła wygląd Ziemi, a jednocześnie pociągnęła za sobą wielkie zmiany w odżywianiu się ówczesnych zwierząt.
Wraz z rozwojem roślin okrytonasiennych nastąpił rozwój dwóch grup zwierząt - owadów, przenoszących pyłki z kwiatu na kwiat, i dużych ssaków, których głównym pożywieniem jest trawa i inne rośliny okrytonasienne. Choć ssaki istniały już od okresu triasowego, dominującą grupą zwierząt stały się dopiero po pojawieniu roślin okrytonasiennych. Widać więc, że formy życia były już wówczas wzajemnie związane. Obecnie istnieje przeszło 236 tys. gatunków roślin okrytonasiennych (kwiatowych) i tylko 665 gatunków nagonasiennych; jest to prawdziwie zwycięski pochód roślin okrytonasiennych (kwiatowych).
W okresie karbońskim znaczne obszary lądu dzisiejszej Europy, Azji i Ameryki Północnej były pokryte tropikalnymi bagnami, na których rosły olbrzymie drzewa, niepodobne do drzew dzisiejszych. Były to olbrzymie widłaki, paprocie drzewiaste i skrzypy, dochodzące do 30 m wysokości. Obecnie widłaki są małymi roślinkami podobnymi do mchów.
Pozostałością po tych lasach są pokłady węgla kamiennego. Szczątki roślin w wilgotnych lasach węglowych uległy rozkładowi, a następnie zwęgleniu. Podobne procesy możemy obserwować dziś w bagnach, gdzie obumierające rośliny tworzą cienką warstwę rozkładającej się substancji. Podobną warstwę można zaobserwować w dole kompostowym w ogródku. Z biegiem czasu warstwa rozkładającej się substancji roślinnej, przykryta przez młodsze warstwy, tworzy warstwę torfu. Jest to pierwsze stadium powstawania węgla. Olbrzymie torfowiska występują w Stanach Zjednoczonych, Kanadzie, Finlandii, Niemczech, Wielkiej Brytanii, Irlandii i Związku Radzieckim.
Warstwy torfu w dawnych bagnach zostały pogrzebane pod piaskiem i mułem niesionym przez rzeki. Na osuszonych obszarach ponownie wyrastał las, który obumierając powodował powstanie kolejnej warstwy. Dlatego węgiel występuje w pokładach, których grubość waha się od kilku centymetrów do wielu metrów. Pokłady te rozdzielone są przez skały, które powstały z piasku lub mułu. Znajdowane w nich skamieniałości organizmów morskich wskazują, że lasy węglowe rosły w pobliżu wybrzeży morskich, prawdopodobnie w ujściach rzek. W węglu często znajdujemy kopalne szczątki kory, nasion, szyszek i innych fragmentów roślin. Występują w nim także małe owady i inne organizmy. Niekiedy węgiel występuje w postaci kopalnego „węgla drzewnego”, świadczącego o wielkich pożarach lasu.
Zwierzęta wyszły z wody i przystosowały się do życia na lądzie. Śliskie, giętkie ciało robaka jest doskonale przystosowane do przeciskania się między cząsteczkami gleby. Nogi ptaka są tak zbudowane, że podczas snu pazury zaciskają się silnie i ptak nie może spaść z gałęzi lub grzędy, na której śpi. Najłatwiej przyjąć, że robaki rozwinęły się po to, aby ryć w ziemi, a ptaki, by siedzieć na gałęzi. W rzeczywistości to proces ewolucji wytwarza pewne cechy zwierzęcia, przystosowujące go do sposobu życia.
Każda roślina i zwierzę ma swoje miejsce w świecie. Ekolodzy (uczeni, badający związki między organizmami a otoczeniem, w którym one żyją) nazywają takie miejsce niszą ekologiczną. Określenie „nisza” odnosi się nie tylko do samego miejsca, lecz także do innych cech, takich jak dostępność pożywienia lub klimat. Pewne nisze mają charakter bardzo ogólny. Na przykład królik może żyć prawie wszędzie, gdzie jest dużo trawy lub innej zielonej paszy. Inne są bardzo wyspecjalizowane. Koala żyje tylko na drzewach eukaliptusowych, których liście są jej niemal wyłącznym pożywieniem. Kaktusy bujnie
krzewią się na pustyniach, a drzewa mangrowe tylko na bagnach.
Uczeni stwierdzili, że różnice między gatunkami rozwijają się najszybciej na wyspach lub na innych odosobnionych obszarach. Karol Darwin odkrył na wyspach Galapagos aż czternaście gatunków zięb, z których każdy był przystosowany do żywienia się innym pokarmem. Najprawdopodobniej zięby te pochodzą od nielicznych ptaków, które osiadły na tych wyspach 5-10 min lat temu. W czternastu ekologicznych niszach żyją te ptaki, które rozwinęły się najlepiej i pozostawiły najliczniejsze potomstwo.
W ciągu milionów lat rośliny i zwierzęta wodne przewędrowały ze słonych wód morskich do słodkich wód rzecznych. Rośliny morskie były prostymi, jednokomórkowymi organizmami. Pierwsze duże rośliny rosły na obszarach bagnistych i torfowiskach. Korzenie ich były pogrążone w wodzie. Okres ich największego rozwoju przypadał około 400 min lat temu.
W ciągu około 100 min lat rośliny rozprzestrzeniły się z bagien na rozległe obszary suchego lądu. Rozwijając się, dostarczały do atmosfery coraz więcej tlenu, co ułatwiało życie na lądzie. Pierwszymi zwierzętami lądowymi były prawdopodobnie stawonogi - przodkowie dzisiejszych owadów, pająków i skorupiaków. Pierwszymi kręgowcami, które wyszły na ląd, były ryby płucodyszne. Ryby te, z których kilka przetrwało do dziś, żyły w rzekach i słodkowodnych jeziorach. Zamiast skrzeli, służących do oddychania w wodzie, ryby płucodyszne mają płuca do oddychania w powietrzu. Niektóre współczesne gatunki tych ryb nie mogą oddychać w wodzie. Płetwy ich przypominają nogi i służą do „chodzenia” po dnie rzeki lub wdrapywania się na brzeg.
Po rybach pojawiły się płazy. Należą do nich żaby, które składają jaja w wodzie. W wodzie żyją również ich larwy - kijanki. W miarę dojrzewania kijankom wyrastają nogi, umożliwiające wyjście na brzeg i oddychanie płucami.
Rozwój płazów nastąpił w dewonie. Przez ponad 1oo min lat były one dominującymi zwierzętami lądowymi. Niektóre wymarłe płazy były bardzo duże - osiągały 4 m długości; były i mniejsze, nie przekraczające 30 cm.
Wiele gatunków płazów już wymarło. Do naszych czasów przetrwały jedynie trzy grupy: żaby i ropuchy, traszki salamandry oraz płazy beznogie.